HISTORIA:

Tutaj zamieszczamy skróconą historię Welecji, opisaną w punktach. Bardziej szczegółowa historia znajduje się w dziale Czytelnia.

I. Od założenia do wojny rosyjsko-japońskiej

• 1883 Liczba członków Arkonii - dotychczas jedynej polskiej korporacji w Rydze przekracza 160. Tak duża grupa ludzi nie może się dobrze poznać i zaprzyjaźnić. Powstają dwa stronnictwa: zachowawcze i postępowe. Postępowcy nie mogąc pogodzić się niektórymi, nowymi zapisami statutu, opuszczają Arkonię i z początkiem roku akademickiego powołują do życia Welecję. Nazwa pochodzi od Wieletów - związku plemion o demokratycznym systemie rządów, których najwyższą władzą był wiec. W skład pierwszego prezydium wchodzą: Józef Budkiewicz, Konrad Billewicz i Adolf Kipman.
• 1886 W Warszawie powstaje, na razie niejawne, Stowarzyszenie Filistrów Welecji funkcjonujące oficjalnie jako Kasa Zapomogowa
• 1904 Welecja inauguruje działalność wydawniczą. Pierwszym dziełem wydanym "nakładem korporacyi "Welecya" w Rydze" były "Zjawiska chemiczne w przyrodzie" filistra Ludwika Garbowskiego - późniejszego wybitnego polskiego fitopatologa i mykologa. Wybucha wojna rosyjsko-japońska.

Spis treści/Strona Główna

II. Od wojny rosyjsko-japońskiej do I wojny światowej

• 1904 Władze rosyjskie zarządzają wiernopoddańczą demonstrację studentów ryskiej politechniki na okoliczność wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej. Aby uniknąć wzięcia w niej udziału większość kolegów występuje ze Stowarzyszenia lub wyjeżdża z Rygi przez co przechodzi ono w stan zawieszenia. Po manifestacji, Welecji nagle przybywa członków.
• 1907 Weleci wykorzystali chwilowy liberalizm władz rosyjskich rejestrując Stowarzyszenie Filistrów Welecji z siedzibą w Warszawie
• 1910 Władze carskie ponownie organizują kolejną demonstrację, tym razem z powodu odsłonięcia pomnika Piotra I w 200 rocznicę zdobycia Rygi przez Rosjan. Sytuacja się powtarza.
• 1913 Uroczysty komersz 30-lecia upamiętniony wydaniem księgi "Echa Weleckie" zawierającej liczne żarty i historyjki pisane wierszem i prozą opisujące życie w korporacji oraz pieśni. Ze 160 egzemplarzy do naszych czasów zachowało się tylko kilka. Był to ostatni komersz Welecji w Rydze.

Spis treści/Strona Główna

III. Okres Moskiewski - I wojna światowa

• 1915 Politechnika Ryska a wraz z nią Welecja zostaje ewakuowana do Moskwy, gdzie funkcjonuje i przyjmuje nawet trzech fuksów. Kwatera mieści się w wynajętym mieszkaniu w pobliżu ulicy Mieszczańskiej. W owym czasie kwatera i znajdująca się na niej stołówka stały się oparciem dla przebywających w Moskwie Polaków, również tych nie związanych ze Stowarzyszeniem.
• 1916 Wspólne doświadczenia Polonii, Arkonii i Welecji zaowocowały opracowaniem statutu organicznego polskiej korporacji akademickiej i statutu Związku Korporacji, które stały się potem podstawą do stworzenia dokumentów Związku Polskich Korporacji Akademickich. W tym samym czasie w Warszawie grupa studentów po uzyskaniu zgody filistrów zrzeszonych w Stowarzyszeniu Techników postanawia powołać korporację pod nazwą Welecja Warszawska.
• 1918 Powracają do kraju Weleci przebywający dotychczas w Moskwie. Zapada decyzja o przeniesieniu siedziby korporacji do Warszawy. Członkowie Welecji Warszawskiej zostają uznani za prawowitych członków Welecji. Welecja Warszawska ulega rozwiązaniu. Na komerszu 35-lecia Warszawa ostatecznie zostaje uznana za siedzibę Stowarzyszenia. Jednak już kilka dni później działalność Welecji zostaje przerwana - wszyscy jej członkowie wstępują do wojska.

Spis treści/Strona Główna

IV. Welecja w Warszawie do zamachu majowego

• 1920 Wybuch wojny polsko-bolszewickiej. Koło uchwala obowiązek wstąpienia do armii polskiej. Wszyscy Weleci biorą udział w walkach.
• 1921 Następuje rejestracja Stowarzyszenia Filistrów Welecji i powstaje Komitet Pomocy Wdowom i Sierotom po Zmarłych Weletach
• 1922 Koło Komerszowe uchwala budowę własnej kwatery - Domu Weleckiego.
• 1923 Welecja zawiera z Polonią umowę kartelową na okres 5 lat.
• 1926 Zamach majowy. Welecja jako bodajże jedyna warszawska korporacja nie opowiada się po żadnej ze stron i nie bierze udziału w walkach. Biorą w nich natomiast udział jej członkowie Henryk Rossman i Wacław Zagórowski. Obaj walczyli po przeciwnych stronach i rozdźwięk jaki z tego powodu powstał, został po wielu trudach w końcu załagodzony. Możliwe to było wyłącznie dzięki panującej w Welecji atmosferze braterstwa i przyjaźni mimo różnic światopoglądowych.

Spis treści/Strona Główna

V. Od zamachu majowego do Komerszu 50-lecia

• 1928 Zostaje zakończona budowa kwatery Welecji tzw. Domu Weleckiego przy ul Chocimskiej 4. Projekt domu opracowany został przez filistra Edmunda Michalskiego w biurze projektowym filistra Franciszka Lilpopa Komersz 45-lecia Welecja obchodzi już u siebie. Na komerszu 100-lecia Konwentu Polonia zostaje podpisany kartel wieczysty Konwentu z Welecją. W tym samym roku Welecja karteluje się z łotewską korporacją Talavia.
• Lata trzydzieste to trudny okres w dziejach polskich korporacji akademickich. Większość młodzieży popiera opozycyjne partie narodowe jak Obóz Wielkiej Polski czy Stronnictwo Narodowe. Wiele korporacji zwłaszcza młodszych staje się czymś w rodzaju przybudówek partii politycznych. Welecja zgodnie ze swoimi zasadami pozostaje apolityczna. Zdarzają się zajścia i bójki z udziałem korporantów, które mimo że nieczęste utrwalają w społeczeństwie stereotyp korporanta jako zawadiaki i pałkarza. Jest to bardzo dotkliwe zwłaszcza dla starych korporacji. Konflikty w Związku Polskich Korporacji Akademickich powodują, że Welecja, założycielka Związku, opuszcza jego szeregi.
• 1933 Uroczyste obchody 50-lecia Welecji. Koło Filistrowych funduje nowy sztandar, a na obchody składają się nabożeństwo, komersz zewnętrzny i uroczysta akademia z udziałem władz akademickich. Wydarzenie to zostało upamiętnione wydawnictwem "50-lecie Welecji opis obchodu jubileuszowego"

Spis treści/Strona Główna

VI. Od Komerszu 50-lecia do II wojny światowej

• 1936 Welecja podpisuje kartel wieczysty z estońską korporacją Vironią. Po uroczystości delegacja Koła i goście z Vironii zostali przyjęci przez filistra Ignacego Mościckiego - ówczesnego Prezydenta RP.
• 1937 Z inicjatywy kilku filistrów warszawskich korporacji m.in. Welecji dochodzi do spotkania młodzieży korporacyjnej z Marszałkiem Polski Edwardem Rydzem-Śmigłym. Ma to miejsce na komerszu Arkonii, jako najstarszej warszawskiej korporacji akademickiej. Mimo wielkich nadziei jakie wiązano ze spotkaniem jedynym jego wymiernym efektem było powołanie Legii Akademickiej.
• 1938 Odbywa się ostatni komersz czynnie działającej Welecji. Na następny trzeba będzie czekać 65 lat.

Spis treści/Strona Główna

VII. II wojna światowa

• 1939 Wybuch wojny w samym środku wakacji uniemożliwia jakąkolwiek reakcję Stowarzyszenia, którego członkami są studenci. Na szczęście nie ma już konieczności uchwalania obowiązku wstąpienia do armii bo i tak każdy ma swój przydział wojskowy. Weleci giną na froncie, w obozach koncentracyjnych, w Katyniu, w Powstaniu Warszawskim a nawet we francuskim ruchu oporu. W sumie najwyższą ofiarę na ołtarzu ojczyzny składa 53 Weletów. Podczas wojny czy to w Warszawie, czy w oflagach odbywają się uroczystości komerszowe. Z powodów bezpieczeństwa grupy są bardzo nieliczne, a poza tym nie ma pomiędzy nimi żadnej łączności. Mimo to Weleci nawet w tak trudnych czasach nie zapominają o swojej rocznicy.
• 1940 Zgromadzone na kwaterze, liczne pamiątki i archiwum zostają rozdzielone pomiędzy poszczególnych Weletów i oddane im na przechowanie na czas wojny. Niestety większość z nich i tak została zniszczona wraz ze zburzeniem Warszawy w 1944 r.
• 1944 Okupacyjne władze przejmują kwaterę, która w owym czasie była wynajmowana firmie wydawniczej. Kwatery do tej pory nie udało się odzyskać.

Spis treści/Strona Główna

VIII. Welecja w PRL i na emigracji

• Okres Komunistyczny to czas w którym Welecja nie ma możliwości funkcjonować na polskich uczelniach. Władza ludowa represjonuje Weletów. Wielu na miesiące i lata trafia do więzień, kilku zostaje zamordowanych. Korporacje akademickie są przedstawiane jako organizacje szowinistyczne, antysemickie i faszyzujące. Pomimo ciężkich czasów Weleci nie upadają na duchu. Mówiono wówczas, że "nie ma Welecji, ale są Weleci". W kraju Weleci co tydzień spotykają się w różnych warszawskich restauracjach. Za granicą natomiast największe środowisko Weletów funkcjonuje w Wielkiej Brytanii. Łącznikiem pomiędzy rozsianymi po świecie Weletami są biuletyny zaprzyjaźnionych wówczas, a obecnie już skartelowanych korporacji Arkonii i Jagiellonii. Oba biuletyny ukazują się periodycznie do dzisiejszego dnia, już w kraju.
• 1956 Filister Stanisław Smotrycki organizuje u siebie w domu pierwszy powojenny komersz.
• 1977 W kościele Najświętszego Zbawiciela, będącym przed wojną kościołem parafialnym Kwatery Welecji, zostaje wmurowana tablica upamiętniająca zmarłych, pomordowanych i poległych za ojczyznę Weletów. Na Kole Komerszowym postanowiono nadać prawa filisterskie wszystkim członkom czynnym korporacji, którzy nie mieli ich przed wojną.
• 1979 W mieszkaniu filistra Witolda Spławy Neymana podpisany zostaje kartel wieczysty z Arkonią. Jest to istotny element uroczystości 100-lecia Arkonii.
• 1983 Uroczyste obchody 100-lecia Welecji z udziałem przedstawicieli Polonii, Arkonii, Jagiellonii, Laudy i Samogitii, podczas których podpisano kartel wieczysty z Jagiellonią
• 1988 Welecja umieszcza na ścianie kościoła św. Karola Boromeusza tablicę epitafijną Weletów pomordowanych na wschodzie. Podobne tablice umieszczają pozostałe polskie korporacje skartelowane z Welecją: Polonia, Arkonia i Jagiellonia
• 1989 Po sześciu latach prac zostaje wydana księga 100-lecia Welecji zawierająca historię korporacji, wspomnienia Weletów i listy osobowe filistrów.

Spis treści/Strona Główna

IX. Welecja znowu żywa - powrót na uczelnie

• 2002 Zostaje zarejestrowane Stowarzyszenie Filistrów Welecji. Po raz pierwszy od 1939 roku zostaje przyjęty nowy cetus, składający się z czterech fuksów. Rozpoczyna się proces wznowienia działalności czynnej korporacji. Działania te inicjuje i podejmuje grupa Arkonów ze wsparciem filistrów weleckich.
• 2003 W warszawskim pałacu Sapiehów odbywa się komersz 120-lecia Welecji. Fuksy cetusu 2001 dostają barwy. Do korporacji przyjmowane są kolejne cetusy.
• 2004 Wychodzi pierwszy numer biuletynu rocznego Welecji: "Viribus Unitis"

Spis treści/Strona Główna